سالمندان در کرج ، خانه سالمندان کرج ، سالمند در کرج ، آسایشگاه سالمندان خردمند، مرکز توانبخشی و مراقبت شبانه روزی سالمندان و معلولین در کرج
1395/10/17 11:24

سکته مغزی

بدلیل استفاده از معاینات جدید که به پیش بینی سکته مغزی یاری می رسانند و نیز درمانهای کنترل کننده فشار خون بالا و عادات خوب نظیر تغذیه مناسب و ورزش که اخیراً در بین جامعه رشد نموده، درصد مرگ و میر ناشی از سکته های مغزی کاهش پیدا کرده است. در ایران گزارش جامعی در این زمینه وجود ندارد اما در آمریکا، سکته مغزی سومین علت اصلی مرگ و میر و اولین علت ایجاد معلولیت در افراد بزرگسال می باشد.

سکته مغزی چیست؟

سکته مغزی از دست رفتن نسبی ناگهانی بخشی از عملکرد مغز می باشد که معمولاً بدلیل وجود لخته خون که مانع رسیدن جریان خون به آن بخش خاص از مغز می شود، رخ می هد. بدون اکسیژن و مواد مغذی مهم، سلولهای مغزی منطقه درعرض چند دقیقه دچار آسیب یا مرگ می گردند. در عین حالیکه آسیب سلولهای مغزی برگشت پذیر بوده و عملکرد از دست رفته بازیابی می شود اما در صورت رخ دادن مرگ سلولی، تغییرات ایجاد شده دائمی خواهد بود. بسیاری از سکته های مغزی بوسیله لخته خون یا باریک شدن رگهای خونرسان به مغز رخ می دهند. سایر سکته های مغزی توسط خونریزی از شریانهای مغزی اتفاق می افتند.

 

سه نوع اصلی از سکته های مغزی وجود دارند:

 

سکته های مغزی ترومبوتیک ناشی از لخته:

از رسوب پلاکهای چربی که در داخل رگهای خونرسان به مغز تشکیل می گردند، ناشی می شود. این واقعه جریان خون را کند کرده تا اینکه یک لخته خون کاملاً شریان و جریان اکسیژن و مواد مغذی را به مغز مسدود می نماید.

سکته های مغزی آمبولیک ناشی از لخته مهاجر:

مواقعی رخ می دهد که لخته خون در قسمت دیگری از عروق بدن تشکیل شده و پس از آنکه شل می شود از محل کنده شده و در جریان خون حرکت می کند و سپس یکی از رگهای مسئول اکسیژن رسانی و تغذیه کننده مغز را مسدود می کند. وقتی این لخته در داخل جریان خون حرکت می کند به آن آمبولی می گویند.

سکته های مغزی هموراژیک ناشی از خونریزی:

موقعی رخ می دهد که یک شریان به درون مغز خونریزی می کند. عروق خونی پاره شده از رسیدن اکسیژن و مواد مغذی به سلولهای مغزی ممانعت می کنند. یکی از انواع سکته های مغزی هموراژیک، با پاره شدن ناگهانی عروقی که در اثر بزرگ شدن، دیواره آنها نازک شده است اتفاق می افتد ( به آن آنوریسم می گویند) .

تشخیص و درمان

سکته مغزی نیاز به مراقبت های پزشکی فوری دارد. تحقیقات نشان می دهد که شروع درمان درخلال ساعتهای اولیه ظاهر شدن علایم سکته مغزی می تواند در بدست آوردن بهترین نتیجه درمانی مهم باشد.

پزشک بخش اورژانس یا نورولوژیست ( متخصص مغز و اعصاب) قادر است که درمان فوری را شروع نماید. سپس یک پزشک عمومی، متخصص داخلی یا متخصص طب سالمندی قادر خواهد بود که در مرحله بعد مراقبت طولانی مدت از بیمار را به عهده گیرد. پزشکان قادرند با استفاده از علایم بیمار، مرور تاریخچه پزشکی وی و انجام بررسیهای تشخیصی نظیر C t scan ( سی تی اسکن ) مغز به تشخیص اولیه دست یابند.

وقتی که سکته مغزی رخ می دهد چه اتفاقی می افتد؟

فرد مبتلا ممکن است دچار عوارض ذیل گردد:

1-       ضعف یا بی حسی ناگهانی که معمولاً در یک طرف بدن رخ می دهد.

2-       دشواری در راه رفتن که به صورت ناگهانی رخ می دهد.

3-       سرگیجه شدید، عدم تعادل و هماهنگی جسمانی که به طور ناگهانی رخ می دهد.

4-       سردرد شدید ناگهانی بی دلیل

5-       دشواری در صحبت کردن و درک

6-       دشواری در بلع

7-       عدم تمرکز و یادآوری

8-       عدم کنترل ادرار و انجام حرکات بدنی

9-       تغییرات رفتاری نظیر خندیدن و گریستن در زمان نامناسب، احساس افسردگی و یا بد خلق شدن .

 

اقدامات پیشگیری از وقوع سکته مغزی

سکته مغزی در ابتدا به صورت یک حمله ناگهانی آسیب زننده به مغز در نظر گرفته می شد، اما اکنون می دانیم که این بیماری در خلال سالیان متمادی شکل می گیرد.

عوامل خطرزا یا حالاتی که می توانند فرد را به سوی سکته مغزی سوق دهند شامل فشار خون بالا، کشیدن سیگار، بیماریهای قلبی  و دیابت می باشند. احتمال وقوع سکته مغزی با افزایش سن نیز بیشتر می شود.

می توان با رعایت موارد ذیل احتمال ابتلاء به سکته مغزی را در خود کاهش دهیم:

·         فشار خون خود را کنترل نمائید:

به طور منظم فشار خون را اندازه گیری نموده و در صورتیکه بالا باشد از دستورات پزشک معالج خود جهت درمان آن متابعت نمائید. درمان فشار خون بالا از احتمال بروز سکته مغزی و بیماریهای قلبی می کاهد.

·         مصرف دخانیات را متوقف کنید:

کشیدن سیگار ارتباط مستقیمی با افزایش احتمال ابتلاء به سکته مغزی دارد. تحقیقات نشان می دهد که احتمال ابتلاء به سکته مغزی در افرادی که سیگار را برای 2 تا 5 سال قطع کرده اند، کمتر از افراد سیگاری می باشد.

·         به طور منظم ورزش کنید:

محققان تصور می کنند که انجام فعالیتهای ورزشی منجر به تقویت قلب شده و گردش خون را بهبود می بخشد. همچنین به کنترل وزن بدن یاری می رساند. چاقی منجر به افزایش احتمال فشار خون بالا، تصلب شرائین ( سختی دیواره عروق)، بیماری قلبی و دیابت نوع 2 ( بزرگسالان) می گردد. فعالیتهای ورزشی نظیر پیاده روی، دوچرخه سواری، شنا و باغبانی احتمال ابتلاء به سکته مغزی و بیماری قلبی را کاهش می دهد. قبل از شروع هر گونه فعالیت ورزشی با پزشک معالج خود مشورت نمائید.

·         از یک تغذیه سالم برخوردار باشید:

غذاهای کم چرب و کم گلسترول را انتخاب، طبخ و مصرف نمائید.

از خوردن انواع میوه و سبزیجات غافل نباشید.

·         بیماری دیابت خود را کنترل نمائید:

اگر دیابت درمان نشود قادر است به عروق خونی سراسر بدن آسیب رسانده و موجبات تصلب شرائین( سختی دیواره عروق) را فراهم نماید.

·         علایم و نشانه های هشدار دهنده را بطور مرتب به پزشک معالج خود گزارش دهید:

·          

علایم هشدار دهنده سکته مغزی عبارتند از:

یک سوزش یا کرختی ناگهانی یا غیر موجه در یک طرف بدن، سردرد شدید ناگهانی، تاری دید، دشواری تکلم، عدم تعادل و غیره. برخی از اوقات یک سکته مغزی کوچک که تنها چند دقیقه طول می کشد و حمله کم خونی مغزی زودگذر ( TIA ) نامیده می شود، قبل از یک سکته مغزی رخ می دهد.

 

توانبخشی برای سکته مغزی

به محض اینکه بیمار مبتلا به سکته مغزی به لحاظ علایم حیاتی از ثبات برخوردار گردید، باید برای وی توانبخشی آغاز گردد که اغلب پس از انتقال بیمار به منزل نیز ادامه می یابد.

توانبخشی در سکته های مغزی شامل اقداماتی نظیر:

فیزیوتراپی جهت تقویت عضلات و بهبود حس تعادل و هماهنگی عضلانی، گفتار درمانی، کاردرمانی جهت بهبود هماهنگی چشم و دست و مهارتهایی نظیر حمام کردن و آشپزی می باشد. گروهی متشکل از کارشناسان مراقبتهای بهداشتی ( پزشکان، فیزیوتراپیستها، کاردرمانان، پرستاران، مددکاران اجتماعی و گفتار درمانان ) فعالیتهای توانبخشی را برای بیمار و خانواده وی هدایت می کنند. پیشرفت توانبخشی از فردی به فرد دیگر متفاوت است.

برای برخی از افراد درخلال چند هفته پس از وقوع سکته مغزی درمان کامل رخ می دهد و در حالیکه برای افراد دیگر این بازتوانی ممکن است چندین ماه یا سال طول بکشد.

نظرات

نظر شما
نام :
پست الکترونیکی :
وب سایت :
متن :

تصویر :